0 Hotline: 0908 848 887

Cây nêu ngày Tết trong tâm thức người Việt

28-01-2019

Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ

Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh.

Ngoài việc tràng pháo kêu ran khắp sân nhà dịp tết đến xuân về không còn xuất hiện nữa thì hầu hết những hình ảnh gợi đến Tết cổ truyền của người Việt trong vẫn đang được duy trì. Và một trong những biểu tượng ngày xuân luôn được nhiều người quan tâm đó là cây nêu. Bạn biết gì về biểu tượng này?


Với người Việt Nam, cây nêu là một biểu tượng của ngày Tết rất điển hình, mang đậm triết lý âm dương, là sự liên kết động - tĩnh, được biết đến qua hai chữ Càn (Trời) và Khôn (Đất). Cây nêu được dựng lên vào ngày 23 tháng Chạp vì trong khoảng thời gian này, Táo quân còn bận việc trên thiên đình chưa về kịp nên cần phải có sự xuất hiện của cây nêu để xua đuổi ma quỷ, tà khí.

Để làm được điều này,  cần lựa chọn loại cây phù hợp để làm nêu. Thông thường, những loại cây như tre, trúc, lồ ô, bương,... cao trên 5m sẽ được chọn. Các cành, lá bên dưới sẽ được chặt sạch, chỉ chừa phần nhánh và lá trên ngọn cao. Cây nêu được buộc thêm những túi trầu cau, ống sáo, các miếng kim loại, chuông gió,.. và các món đồ mang tính địa phương. Mỗi lần có gió thổi, các món đồ vật trên cây nêu sẽ phát ra tiếng động khiến ma quỷ khiếp sợ và không dám đến quấy nhiễu. Ngoài ra, trên cây nêu vào buổi tối còn treo 1 chiếc lồng đèn để Tổ tiên, những người đã khuất trong gia đình nhận biết đường về ăn tết cùng con cháu, người thân.

Nếu ngày dựng nêu là 23 tháng Chạp thì ngày hạ nêu là mùng 7 tháng Giêng. Phong tục dựng nêu ngày Tết không chỉ có ở dân tộc Kinh mà các dân tộc thiểu số cũng có biểu tượng ý nghĩa này. Người Mường trồng nêu vào 28 tháng Chạp, H’mông dựng nêu vào dịp hội Gầu Tào (thường vào khoảng mùng 3 - mùng 5 tháng Giêng).

Có thể nói, xuất phát điểm là tư tưởng xua đuổi tà ma, lễ dựng nêu và hạ nêu đã ăn sâu vào tiềm thức, trở thành phong tục tập quán mang đậm bản sắc văn hóa của người Việt. Hoạt động dựng và hạ nêu là dịp để mọi người cùng đoàn kết và làm việc, tạo sự liên kết, gắn bó. Khi cây nêu được dựng lên, xung quanh cây nêu sẽ là nơi sinh hoạt cộng đồng, tổ chức các trò chơi ý nghĩa và vui vẻ, dẹp hết những muộn phiền của năm cũ để chào đón những điều mới mẻ trong năm mới.
-----

Nguyen Hien

 


Loading